Gıda Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun (“Kanun”) 4 Kasım 2020 tarihli ve 31294 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun kapsamında 11 Haziran 2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nda (“Gıda Kanunu”) taklit ve tağşiş yapılmış ürünlere ilişkin bir takım düzenlemeler getirilmiştir.

Gıda Kanunu’nun “Gıda ve yemde izlenebilirlik ve etiketleme, sunum ve reklam ile tüketici haklarının korunması” başlıklı 24/4 maddesi kapsamında gıda ve yemde “taklit ve tağşiş1” yapılamayacağı hali hazırda düzenlenmiş bulunmaktaydı. Kanun kapsamında söz konusu maddeye eklenen hüküm ile birlikte taklit ve tağşiş yapılan ürünlerin, işleme tabi tutulamayacağı ve piyasaya arz edilemeyeceği düzenlenmiş bulunmaktadır.

Bu bakımdan gıda mevzuatına aykırı olarak bir diğer ifade ile taklit ve/veya tağşiş yapılarak üretilen ürünler piyasaya arz edilemeyeceği gibi söz konusu ürünleri piyasaya arz edenler hakkında insan sağlığını tehlikeye düşürmeleri nedeniyle cezai ve idari yaptırımlar uygulanması gündeme gelecektir. Şöyle ki;

Kanun ile Gıda Kanunu’nun “Gıda ve yem ile ilgili yaptırımlar” başlıklı 40. maddesinde değişiklikler yapılarak insan hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek gıdalar, masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılacak ve imha edilecektir. Söz konusu gıdaları üreten, ithal eden, kendi adı veya ticari unvanı adı altında piyasaya arz eden gıda işletmecilerine bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ve ayrıca sosyoekonomik durumuna göre bin günden beş bin güne kadar adli para cezası verilecektir. İnsan hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek ürünleri piyasaya arz eden ve/veya üreten kişilerin aynı fiili 3 (üç) yıl içerisinde tekrarlaması durumunda beş yıldan on yıla kadar gıda sektöründeki faaliyetlerinden men edilecektir.

Bununla birlikte taklit ve tağşiş ürünler üretilmesi ve piyasaya arz edilmesi durumunda ise söz konusu ürünler yine masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılacak ve imha edilecektir. Taklit ve tağşiş yapılmış ürünleri üreten, ithal eden veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda işletmecilerine 50.000,00-TL’den (Elli Bin Türk Lirası) aşağı olmamak üzere ve 500.000,00-TL’yi (Beş Yüz Bin Türk Lirası) geçmemek kaydıyla fiilden bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerin %1 (yüzde bir) oranında idari para cezası verilecektir. Söz konusu gıda mevzuatına aykırı fiilin tekerrür etmesi halinde ise;

  • Taklit ve tağşiş ürünleri piyasaya arz eden ve/veya üreten kişiler aynı fiili 3 (üç) yıl içerisinde ilk kez tekrarlaması durumunda belirtilen idari para cezası bir kat artırılarak uygulanacaktır ve ayrıca beş yıldan on yıla kadar gıda sektöründeki faaliyetlerinden men edilecektir.
  • 3 (üç) yıllık süre içerisinde aynı fiilin ikinci kez tekrarlanmasında ise 200.000,00-TL’den (İki Yüz Bin Türk Lirası) az olmamak ve 2.000.000,00-TL’sını (İki Milyon Türk Lirası) geçmemek kaydıyla, fiilden bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa fiil tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerin %1’i (yüzde bir) oranında idari para cezası verilecektir.

Bununla birlikte gıda ürününün izlenebilirliğini2 sağlamadan piyasaya arz eden perakende gıda işletmecisi hakkında 5.000,00-TL’den (Beş Bin Türk Lirası) aşağı olmamak üzere ve

1. Gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan malzemelerin, mevzuata veya izin verilen özelliklere aykırı üretilmesi; gıda maddesinin içine başka bir madde karıştırma, katıştırma anlamına gelmektedir.

2. Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca gıdanın elde edildiği hayvanın veya bitkinin, gıda ve yemde bulunması amaçlanan veya beklenen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesidir.

500.000,00-TL’yi (Beş Yüz Bin Türk Lirası) geçmemek kaydıyla fiilden bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerin %1’i (yüzde bir) oranında idari para cezası verilecektir.

Kanun’un tam metnine ulaşmak için lütfen tıklayınız.

Bilge Binay Kanat, Kıdemli Avukat
Bekir Yağız Kızkapan, Stajyer Avukat