Türkiye ekonomisinde büyük bir öneme sahip olan ve 2019’da elde edilen gelir bakımından rekor kıran turizm sektörüne ilişkin 2020 yılına yönelik beklentiler turist sayısında ve kişi başına düşen harcama miktarında artış yaşanacağı yönünde iken, Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve kısa sürede tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının olumsuz etkilediği sektörlerinin başında turizm sektörünün gelmesi nedeniyle bu beklentiler karşılanamaz hale gelmiştir.
Birleşmiş Milletler Dünya Ticaret Örgütü (“DTÖ”) yapmış olduğu açıklama ile mevcut verilerin 2020 yılı bazında uluslararası turist sayısının yüzde 58 ila 78 oranında düşüşe işaret ettiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (“DSTK”) ise, özellikle G20 ülkelerine ilişkin acil önlem çağrısı yapmış, akabinde alınabilecek önlemler hakkında tavsiyelerde bulunmuş, 12 Mayıs 2020 tarihinde ise bir dizi yeni önlem ve Güvenli Seyahat Protokolleri hakkında açıklamalar yapmıştır.
Bu kapsamda; ülkemizde COVID-19 salgını süresince alınan tedbirler akabinde Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanan 4 Mayıs 2020 tarihli COVID-19 Normalleşme Planı ile 15 Mayıs 2020 tarihi itibariyle turizmin başlaması için sertifikasyon çalışmasının yapılarak 27 Mayıs 2020 ve sonrasında uygun şartlar altında otellere müşteri kabulüne başlanmasının öngörüldüğü belirtilmiştir. Bu kapsamda, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın internet sitesinde detayları yayımlanan Türkiye’nin Sağlıklı Turizm Sertifikasyon Programı (“Sağlıklı Turizm Sertifikası”), tatilini Türkiye’de geçirecek tüm Türk vatandaşları ve yabancı ziyaretçilere, ulaşımdan konaklamaya, tesis çalışanlarından yolcuların kendi sağlık durumuna uzanan geniş bir yelpazede bir dizi yeni tedbirleri tanımlamaktadır. Uluslararası sertifikasyon kuruluşları tarafından verilecek sertifika; havayolları, havalimanları ve diğer ulaşım araçları ile konaklama ve yeme-içme tesislerinde üst düzey sağlık ve hijyen koşullarının yerine getirildiğini belgelemektedir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından 71490862-010.06.02[010.06.02]-E.339385 sayılı ve 12 Mayıs 2020 tarihli Konaklama Tesislerinde Kontrollü Normalleşme Süreci konulu Genelge (“Genelge”) 13 Mayıs 2020 tarihinde yayımlanarak konaklama tesislerinde alınacak önlemler detaylı bir şekilde belirlenmiştir.

Turizm tesislerinde alınması öngörülen genel tedbirler:

  • Hijyen kural ve uygulamalarını kapsayan bir protokol hazırlanacak olup bu protokol düzenli aralıklarla değerlendirilerek uygulamaya konulan tedbirler dikkate alınarak güncellenecek,
  • Genel kullanım alanlarına ilişkin sosyal mesafe planı hazırlanacak, sıra oluşması mümkün her alanda sosyal mesafe işaretlemeleri yapılacak,
  • Misafir kabulünde COVID-19 tedbirleri ve uygulamalarına ilişkin yazılı bir bilgilendirme yapılacak,
  • Konaklama tesisi genelinde misafir/personel tarafından kolayca görünebilecek yerlere uygulanan ve uyulması gerekli kurallara ilişkin görsel bilgilendirme yapılacak ve
  • Hastalık şüphesi gösteren her misafir/personel ivedilikle izole edilerek yetkililere haber verilecek, ilgili misafir/personele güvenlik tedbiri almış personelce hizmet verilecek, COVID-19 teşhisinin konulması halinde konaklamanın sona ermesi akabinde kişinin odası uygun malzemeler ile dezenfekte edilecek ve havalandırılacaktır.

Tesislerde misafir kabulüne ilişkin uygulanacak tedbirler:

  • Sosyal mesafe kuralları göz önünde bulundurularak belirlenmiş sayıda müşteri kabulü yapılacak,
  • Tesise girişte termal kamera veya temassız ateş ölçümü uygulanacak, dezenfeksiyon paspas/halıları ve el dezenfeksiyonu kullanılacak,
  • Maske ve eldiven gibi kişisel koruyucu ekipmanlar talep halinde müşteriye verilmek suretiyle hazır bulundurulacak,
  • Son 14 gün içerisinde bulunulan yerler, kronik rahatsızlıklar, COVID-19 tanısı konulup konulmadığına ilişkin bilgilendirme talep edilecek ve
  • Olabildiğince temassız ödeme yöntemi kullanılacaktır.

Genel kullanım alanlarına ilişkin alınacak tedbirler:

  • Asansörlerde sosyal mesafe kurallarına uygun asansör içi yer işaretleri ve yazılı bilgilendirme yapılacak,
  • Tüm genel kullanım alanlarında sosyal mesafe kuralına uygun düzenleme ve işaretlemeler yapılacak, ve plana uygun kapasiteden fazla misafir kabul edilmeyecek, ancak aynı odada konaklayan veya aynı aileden olan misafirler için sosyal mesafe şartı aranmayacak,
  • Tesis içerisinde çocuklara ayrılmış olan oyun odaları, lunapark gibi üniteler hizmete açılmayacak,
  • Genel kullanım alanlarının farklı yerlerinde el dezenfektanı veya antiseptiği bulundurulacak,
  • Genel kullanıma tabi tuvaletlerin giriş kapıları mümkün olması halinde otomatik kapı sistemi olarak düzenlenecek aksi takdirde uygun şekilde paravan konularak giriş kapıları açık tutulacak,
  • Jimnastik salonu, spor salonu gibi ünitelerde rezervasyon sistemi uygulanarak üniteleri kullanacak kişi, sayı ve süre kısıtlanacak, her kullanım sonrasında standartlara uygun hijyen malzemesi ile kullanım alanları ve ekipmanlar temizlenecek, ünitelerde sabun, şampuan, duş jeli vb ürünler tek kullanımlık olarak hazır bulundurulacak,
  • Sağlıklı Turizm Sertifikası bulunmayan tesislerde hamam, sauna ve masaj üniteleri gibi üniteler hizmete açılamayacak,
  • Plaj/havuz havluları kapalı poşetler içinde yahut görevliler tarafından misafirlere sunulacak,
  • Yemek servisi verilen masalar arasında 1,5 metre, yan yana sandalyeler arasında 60 cm olacak şekilde düzenleme yapılacak, servis personeli servis esnasında mesafe kurallarını korumaya ve temastan kaçınmaya özen gösterecek,
  • Açık büfe uygulamasının olduğu tesislerde erişimi engelleyecek şekilde pleksiglas veya benzeri bir bariyer yapılacak, servis mutfak personeli aracılığıyla yapılacak,
  • Çay/kahve makinası, su sebili, içecek makinası gibi araçlar kaldırılacak yahut servis personeli aracılığıyla servis alımı sağlanacak ve
  • Yemek servisi ve yemek sırasında kullanılan masa, servis malzemeleri, menü gibi malzemeler her kullanım sonrasında alkol bazlı ürünlerle temizlenecek, mümkünse tek kullanımlık şeker, tuz, baharat ve peçete kullanılacaktır.

Tesis personellerine ilişkin alınacak önlemler:

  • Düzenli sağlık kontrolü yapılacak, personelin birlikte yaşadığı kişilerin COVID-19 salgını açısından izlenebilmesi adına personelden periyodik bilgi alınacak,
  • Personele salgın ve hijyen konusunda özel eğitim verilecek,
  • Personel girişlerinde de misafir kabulde aranan şartlara özen gösterilerek termal kamera veya temassız ateş ölçümü uygulamaları, dezenfeksiyon paspasları ve el dezenfeksiyonu veya antiseptiği bulundurulacak,
  • Personele kişisel koruyucu donanım malzemeleri verilecek, el dezenfeksiyon imkanı sağlanacak ve kullanımı takip edilecek,
  • Personel kıyafetlerinin günlük temizliği ve hijyeni sağlanacak,
  • Mümkün olduğunca aynı vardiyada aynı personel çalıştırılacak,
  • Personele tahsis edilmiş alanlar sosyal mesafe kurallarına uygun olarak düzenlenecek, gerekirse yer işareti, bariyer gibi düzenlemeler yapılacak, bu alanların temizliğine ve kurallara uygun dezenfeksiyonu sağlanacak,
  • Tesis bünyesinde yahut ayrı bir yerde personel lojmanının bulunması halinde, en fazla 4 kişilik odalarda koğuş sisteminde olmamak kaydıyla konaklama sağlanacak, lojmanların yeme-içme üniteleri için, misafirlere tahsisli ilgili ünitelerde aranan hijyen ve sağlık tedbirleri uygulanacak, personel olmayan kişilerin bu ünitelere erişimi engellenecek,
  • Tesise geçici olarak mal tedariki yahut bakım, onarım gibi başka sebeplerle kabul edilenlerin, kişilerle temasının asgari düzeyde tutulmasına yönelik kurallar belirlenecek ve uygulanacak, bu kişilerin sosyal mesafe kuralına uyması ve koruyucu ekipman kullanarak görevlerini yerine getirmeleri sağlanacak ve
  • Hastalık belirtileri tespit edilen personelin en yakın sağlık kuruluna başvurması sağlanacaktır.

Tesislerde sağlanması gerekli olan genel temizlik ve bakım şartları:

  • Tüm alanlar yüzeyin niteliğine göre standartlara uygun dezenfeksiyon malzemeleri ile sıklıkla temizlenecek, işbu uygulamaların izlenebilirlik kayıtları tutulacak,
  • Tuvalet zeminleri/eşyaları/aksesuarları sık sık temizlenerek dezenfekte edilecek ve izlenebilirlik kayıtları tutulacak, tuvaletlerde devamlı olarak sıvı sabun bulundurulacak,
  • Havalandırma sistemleri gibi diğer gerekli araç, gereç ve malzemelerin periyodik bakımları yaptırılarak sterilizasyonu sağlanacak,
  • Kapı kolları, asansör düğmeleri, havlu/oda kartları gibi sık kullanılan ve elle teması yoğun olan yüzeyler sık sık dezenfektan ile temizlenecek ve izlenebilirlik kayıtları tutulacak,
  • Odalar, elle temas edilen yüzeyler ve telefon, kumanda gibi donanımlar misafir kullanımının sona ermesi akabinde dezenfekte özelliği haiz ürünlerle silinecek, odalarda mümkün mertebe tek kullanımlık buklet malzemeleri (şampuan, saç kremi, kibrit gibi ürünler) kullanılacak,
  • Misafir yatak odası temizliği maske takan personel tarafından, her oda için tek kullanımlık eldiven kullanmak suretiyle yapılacak,
  • COVID-19 teşhisi konan müşteri/personel odasının malzemeleri (çarşaf, yastık vb.) ayrı toplanıp ayrı yıkanacak,
  • Kapalı mahaller sıklıkla havalandırılacak,
  • Genel kullanım alanlarına, kullanım amacının sadece maske ve eldiven gibi malzemeler olduğu belirtilmiş gri renkli kapaklı atık kutuları konulacak, işbu atıklar bertaraf edilirken diğer atıklarla karıştırılmayacak,
  • Mutfak ve ilişkili alanların her türlü donanım ve ekipmanı düzenli olarak temizlenecek,
  • Mutfak alanlarına hammadde ve ürün sevkiyatı sırasında hijyen bariyerleri, sterilizasyon cihazları, el ve vücut hijyeni için gerekli alet ve ekipman bulundurulacak, mutfak alanlarına görevli olmayan personellerin girişi engellenecek,
  • Gıdalar kapalı dolaplarda yahut üzeri kapalı bir şekilde muhafaza edilecek, işlem görmemiş gıda malzemeleri ile hazırlanmış gıdalar ayrı yerlerde muhafaza edilecek ve gıda malzemeleri yer ile temas ettirilmeyecek,
  • Mutfak personeli çalışma esnasında iş kıyafeti ve kişisel koruyucu ekipman kullanacak, el hijyenine özen gösterilerek eller dezenfekte edilecek,
  • Mutfakta kurallar ve hijyen uygulamalarına ilişkin görsel/yazılı bilgilendirmeler yapılacak,
  • Servis malzemeleri tesisin tamamında bulaşık makinasında yıkanacak,
  • Havuz suyu ile havuz ve plaj çevresinin temizlik ve hijyeni sağlanacak ve
  • Klor seviyesi açık havuzlarda 1-3 ppm, kapalı havuzlarda ise 1-1,5 ppm arasında tutularak, yapılacak periyodik ölçümlerin izlenebilir kayıtları tutulacaktır.


Genelge’nin tam metnine ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız.

Sağlıklı Turizm Sertifikası ile ilgili açıklamaya dair detaylı bilgiye ulaşmak için lütfen buraya tıklayınız.

Nur Duygu Bozkurt, Avukat
Buse Yılmazer, Stajyer Avukat